Ekonomia społeczna a polityka socjalna

Ekonomia społeczna a polityka socjalnaCoraz częściej obok wzrostu gospodarczego wśród głównych celów współczesnej ekonomii wymienia się konieczność godzenia zysku z interesem społecznym. Dbanie o dobro obywateli powinno być jedną z najważniejszych wartości stojących za działalnością rządów. Temu zapotrzebowaniu zawdzięczamy rozwój dziedziny jaką jest ekonomia społeczna. Dowiedz się czym ona jest, jakie ma cele i związek z polityką socjalną?

Co to jest ekonomia społeczna?

Ekonomia społeczna narzędziem umożliwiającym tworzenie miejsc pracy w połączeniu z celami społecznymi. Stanowi swego rodzaju zbiór zasad, według których instrumenty ekonomiczne używane są w służbie organizowania się, podejmowania inicjatyw i zaspokajania potrzeb ludzi zagrożonych na rynku.

Na poziomie samorządu terytorialnego jest to sektor gospodarczy charakteryzujący się demokratyczną przedsiębiorczością, w której cele indywidualne i społeczne dominują nad ściśle rozumianym kapitałem. Ekonomia społeczna jest inicjowana przez organizacje obywatelskie w celu zwiększania spójności społecznej, co stanowi klucz dla stabilności każdego systemu. W obliczu nadchodzącego kryzysu troska o pewne wartości powinna stać się priorytetem. Jest to pewna wizja ładu społecznego, gdzie zintegrowane społeczności lokalne tworzą nowe jakości dzięki połączeniu indywidualnych możliwości każdej jednostki i grupowej solidarności. Podstawowymi jej wartościami jest:

  • równowaga,
  • wolność,
  • równość,
  • godność,
  • sprawiedliwość.

Przypisuje się jej znaczący wpływ na takie sfery ludzkiego życia jak:

  • praca,
  • dobrobyt,
  • kultura społeczna.

Głównym zadaniem ekonomii społecznej jest kompromis między podstawowymi elementami życia społecznego we współczesnym państwie: gospodarki wolnorynkowej, społeczeństwa obywatelskiego i państwa demokratycznego. Od gospodarki prywatnej różni się tym, że nie jest nastawiona przede wszystkim na zysk. Od publicznej, że nie jest odgórnie kontrolowana. Jest skoncentrowana na przynoszenie korzyści obywatelom.

Cele ekonomii społecznej

W obszar podstawowych celów do realizacji, za którymi opowiada się koncepcja ekonomii społecznej wlicza się:

  • zwalczanie antagonizmów społecznych,
  • dobro wspólne,
  • dążenie do równowagi,
  • integracja,
  • poprawa gospodarczej pozycji różnych grup,
  • prawa pracownicze,
  • eliminowanie źródeł i przejawów patologii społecznych,
  • zachowanie społecznego ładu.

W pewnym stopniu pokrywa się to z celami polityki społecznej i pracy socjalnej. Nic dziwnego. Ten typ ekonomii nastawiony jest na pomoc obywatelom. Skutkami odpowiedzialnie przeprowadzonej ekonomii społecznej byłoby: rozbudowa infrastruktury społecznej, zróżnicowanie wsparcia dla ludzi pokrzywdzonych, aktywizacja grup zdefaworyzowanych przez rynek, poszerzania społecznego potencjału, dostarczanie ludziom narzędzi pozwalających na wzięcie swojego życia we "własne ręce", większą niezależność, aranżowanie systemowych zmian i ogólne polepszenie poziomu życia wielu dotkniętych niepowodzeniem ludzi.

W gospodarce rynkowej pozwala to na zminimalizowanie szkodliwych nierówności, z którymi nie radzi sobie sfera publiczna. Jednocześnie, proponuje inne rozwiązanie niż tradycyjnie rozumiana polityka społeczna, która z problemami takimi jak bezrobocie, izolacja, bezdomność i uzależnienie sobie najczęściej nie radzi. W klasycznym modelu, takim ludziom zazwyczaj oferuje się wsparcie za pomocą świadczeń socjalnych, przez co stają się oni biernymi odbiorcami i nie podejmują zdecydowanych działań umożliwiających trwałą zmianę ich położenia. Ekonomia społeczna kładzie szczególny nacisk na pomoc i usamodzielnienie tych osób. Pobieranie świadczeń czyni ich zależnych i nie pomaga w powrocie do normalnego życia. Rozwiązania, jakie proponuje model ekonomii społecznej to:

  • pomoc w wejściu na rynek pracy,
  • alternatywne formy kredytowania,
  • wsparcie społecznego kapitału,
  • wsparcie obywatelskich inicjatyw,
  • a także takie podstawy jak reforma sektora publicznego.

Aktywizacja osób nieaktywnych zawodowo oparta byłaby o przeprowadzanie szkoleń i poradnictwo zawodowe. Zwiększa to sprawność ludzi i umożliwia podjęcie działania.

Wygląda to jak pewna wizja alternatywnego systemu i mogłoby tak być. Taka forma ekonomii przyczyniłaby się także do ogólnego rozwoju, wzmocnienia demokracji bezpośredniej i obywatelskiego zaangażowania, zarządzania i aktywnego uczestnictwa w życiu politycznym. Wsparłoby to też takie elementy, które zwyczajowo kojarzone są ze specyfiką gospodarki wolnorynkowej, takich jak efektywna konkurencja i innowacyjność. Ważnym aspektem jest też troska o stan środowiska naturalnego - ekologia - jest to czynnik, który przy prowadzeniu polityki musi obecnie uwzględniać każdy racjonalnie myślący rząd.

Coraz częściej mówi się o tym, że tylko ekonomia oparta na zasadach solidarności, partycypacji, samorządności i wzajemnym zaufaniu może być gwarancją obiecującej przyszłości. Przy odpowiednim zarządzeniu zasobami ludzkimi zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym, można będzie uniknąć wiele niekorzystnych procesów społecznych, z jakimi mierzyć muszą się współczesne państwa. Ekonomia społeczna zapobiega wszelkim formom wykluczenia i łagodzi społeczne nastroje.

Komentarze